Yazılımcı Maaşları ve Enflasyon
2018'den bu yana yazılımcı maaşları nominal olarak 16 kat arttı. Ancak bağımsız enflasyon verileri (ENAG) farklı bir tablo çiziyor: aynı dönemde fiyatlar yaklaşık 60 kat yükseldi. Bir başka deyişle, maaş zammı yalnızca enflasyonun dörtte birini karşılayabildi.
Bu sayfa, resmi (TÜİK) ve bağımsız (ENAG) enflasyon verilerini karşılaştırarak yazılımcının gerçek satın alma gücündeki erimenin boyutunu ortaya koyuyor. Vergi yükü ve kira oranlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, nominal maaş artışlarının neden "hissedilmediği" anlaşılıyor.
Tantuni Endeksi
Bir yazılımcının aylık maaşıyla kaç tantuni alabildiği, enflasyonun günlük hayata etkisini somut şekilde ortaya koyuyor. 2018'de orta seviye bir yazılımcı maaşıyla 450 tantuni alabilirken bu rakam 2023'te 294'e kadar düştü. Tantuninin fiyatı 9 yılda 25 kat artarken maaşlar yaklaşık 23 kat arttı. 2024 sonrasında maaş artışları tantuni fiyatını yakalamaya başladı ve 2026'da satın alma gücü 410 tantuniye yükseldi, ancak hâlâ 2018 seviyesinin altında.
İstanbul ortalama et tantuni dürüm fiyatı baz alınmıştır. En düşük nokta: 2023 (294 tantuni).
Satır üzerine geldiğinizde maaş detayını görebilirsiniz.
Kaynak: The Economist Big Mac Index, önceki yazılımcı, fastfoodfiyatlari.com
Ülkelere Göre Efektif Vergi Yükü
Aşağıdaki tablo, orta seviye bir yazılımcının brüt maaşından eline geçen net tutarı etkileyen toplam vergi yükünü ülkelere göre karşılaştırıyor. Türkiye'de maaşlı bir çalışanın gelir vergisi, SGK işçi payı, işsizlik sigortası ve damga vergisi kesintileri toplamda yaklaşık %39 efektif oran oluşturuyor. Serbest meslek olarak (freelancer) çalışanlarda stopaj dahil edildiğinde bu oran %42'ye çıkabiliyor. Kendi şirketini kuran yazılımcılar için ise kurumlar vergisi ve SGK işveren payı dahil toplam yük %45 civarına ulaşabiliyor.
Orta seviye bir Türk yazılımcı (₺102.500 net/ay) yıllık net $33.200 kazanırken aynı seviyedeki bir ABD'li yazılımcı $82.000 kazanıyor, yaklaşık 2,5 kat fark.
Kaynak: PwC Tax Summaries, GİB Mevzuat, OECD Taxing Wages
Türkiye'deki Gizli Vergi Kalemleri
Bir yazılımcının maaş bordrosunda görünen gelir vergisinin yanı sıra, SGK kesintileri, damga vergisi, stopaj ve işveren payı gibi kalemler toplam vergi yükünü önemli ölçüde artırıyor. Şirket sahibi yazılımcılar ise bunlara ek olarak kurumlar vergisi, KDV ve geçici vergi ödemekle yükümlü.
Aşağıdaki tablo, Türkiye'deki bir yazılımcının karşılaştığı tüm vergi ve kesinti kalemlerini göstermektedir. Oranlar 2024-2025 mevzuatına göre hesaplanmıştır.
| Vergi / Kesinti | Oran (%) | Açıklama |
|---|---|---|
| Gelir vergisi (GV) | %15-40 | Artan oranlı; ₺158K'ya kadar %15, ₺330K-1,2M arası %27, ₺4,3M üzeri %40 |
| SGK işçi payı | %14 | Brüt maaş üzerinden, tavan sınırına tabi |
| SGK işveren payı | %20,75 | İşveren tarafı; çalışana yansımaz ama toplam istihdam maliyetini artırır |
| İşsizlik sigortası (işçi) | %1 | Brüt maaş üzerinden işçi payı |
| Damga vergisi | %0,759 | Her maaş ödemesinde kesilen sabit oran |
| Stopaj (serbest meslek) | %20 | Yalnızca serbest meslek erbabına uygulanır; gelir vergisinden mahsup edilir |
| Kurumlar vergisi | %25 | Şirket net karı üzerinden (2025 itibarıyla) |
| KDV | %20 | Müşteriden tahsil edilir; doğrudan kar üzerinden hesaplanmaz |
| Geçici vergi | %25 | Kurumlar vergisinin üç aylık peşin ödemesi; ayrı bir vergi değildir |
Kaynak: PwC Tax Summaries Turkey, GİB Mevzuat, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu, SGK Prim Oranları, Resmi Gazete, OECD Taxing Wages Turkey, Deloitte Turkey Tax Guide
Kira ve Maaş: Uluslararası Karşılaştırma
Bir yazılımcının şehir merkezinde 1+1 daire kirası, aylık net maaşının ne kadarını yiyor? İstanbul %43 ile listenin en üst sırasında - Berlin'in iki katından fazla, Tallinn'in üç katı.
Nominal kira düşük görünse de ($1.083), düşük maaşla birleşince oran dramatik oluyor.
Kaynak: Numbeo, Expatistan · 1+1 daire, şehir merkezi, Ocak 2025
Zamlar Neden Hissedilmiyor?
Türkiye'deki bir yazılımcının nominal maaşı 2018'den bu yana 16 kat artmış olsa da, bağımsız enflasyon verileri fiyatların yaklaşık 60 kat yükseldiğini gösteriyor. Bu, gerçek satın alma gücünün %72 oranında eridiği anlamına geliyor.
Tabloya vergi yükü eklendiğinde durum daha da netleşiyor: yaklaşık %39'luk efektif vergi oranıyla Türkiye orta sıralarda yer alsa da net maaşın dolar karşılığı ($33.200/yıl) gelişmiş ülkelerin oldukça altında kalıyor.
Kira/maaş oranında İstanbul %43 ile zirvede. Berlin'de (%19) ya da Tallinn'de (%14) aynı mesleği yapan bir yazılımcı, maaşının çok daha az bir kısmını barınmaya ayırıyor. Bu üç faktör - enflasyon, vergi, kira - bir araya geldiğinde, nominal zam oranlarının neden "hissedilmediğini" açıklıyor.
Şirketinizdeki yan hakları, izin günlerini ve diğer avantajları karşılaştırmak için iznimvar.com adresini ziyaret edin.